भारताने चॅम्पियन्स ट्रॉफी जिंकल्यानंतर क्रिकेट कट्ट्यावर पहिली प्रतिक्रिया उमटली होती ती म्हणजे धोणी काय नशीब घेऊन जन्माला आलाय! खरंच धोणी नशिबवान आहे का? या प्रश्नाचं उत्तर माझ्यापुरतं तरी मी नाही असंच देईन. कारण त्याला नशिबवान ठरवून आपण त्याच्या कर्तृत्वावर अन्याय करतोय. त्याला नशिबवान म्हणण्याचा अर्थ असा की धोणीच्या जागी इतर कुणीही कॅप्टन असता तरी त्याने असाच विजय मिळवला असता… आणि या प्रश्नाचं उत्तर लगोलग विंडीजमधील ट्राय सीरिजमध्ये मिळालं. ज्या विंडीज आणि श्रीलंकेच्या टीमना हरवून आपण आठवड्याभरापूर्वी चॅम्पियन ट्रॉफी जिंकली त्याच या दोन टीमविरुद्ध आपण सपाटून मार खाल्ला. कारण एकच या दोन्ही टीममध्ये धोणी नव्हता. मी एवढंच म्हणेन की धोणी नशिबवान नाहीय पण धोणी भारतीय टीमसाठी मात्र लकी ठरलाय… मी अगदी आकडेवारी देऊन हे सांगतोय… तो मिडास राजा जसा हात लावेल त्याचं सोनं करायचा तसं धोणीकडे कोणतीही टीम द्या तो त्या टीमचं सोनं करून देतोय… म्हणून लकी धोणी नव्हे तर भारतीय टीम आहे कारण या टीमकडे धोणी आहे…

सुरुवात साध्या उदाहरणापासून करूया… भारतीय टीमला अगदी अलीकडच्या काळात म्हणजे आयसीसीची क्रमवारी सुरू झाल्यापासूनचा काळ पकडला तर अझर, सचिन, गांगुली, द्रविड, कुंबळे आदी दिग्गज खेळाडूंनी नेतृत्व दिलं. पण या सगळ्या कॅप्टन्सच्या नेतृत्वाखाली भारतीय टीमचं वन डे आणि टेस्टमधील आयसीसीतील सर्वोत्तम मानांकन होतं नंबर तीन… धोणीकडे भारतीय टीमचं नेतृत्व सोपवलं गेलं आणि आपण लगोलग झेप घेतली ती नंबर दोनवर आणि त्यानंतर धोणीने भारतीय टीमला एकामागोमाग एक अविश्वसनीय विजय मिळवून देत वन डे आणि टेस्ट मानांकनातही नंबर एकचं स्थान मिळवून दिलं.

धोणीने भारताला टी २० चा वर्ल्डकप जिंकून दिला, वन डेचा वर्ल्डकप जिंकून दिला, चॅम्पियन कप जिंकून दिला, आशियाई कप जिंकून दिला. क्रिकेट जगतात जे जे सर्वोत्तम होतं ते ते धोणीने भारताला जिंकून दिलं. आयसीसीच्या सगळ्या मानाच्या ट्रॉफीज् धोणीनं जिंकल्या. आजवर जगातील कोणत्याही कॅप्टनला हे जमलेलं नाही आणि यापुढेही जमणार नाही.

जगात दोन प्रकारची माणसं असतात. एक नशिबाला दूषणं देऊन आपलं अपयश झाकू पाहणारी आणि दुसरी आपल्या कर्तृत्वाच्या जोरावर नशिबाला आपली गुलाम करणारी. धोणी हा दुसर्या गटातील माणूस आहे. साधं उदाहरण घ्या… टी-२० वर्ल्डकपला भारतीय क्रिकेट बोर्डाचा प्रचंड विरोध होता. या क्रीडा प्रकारास मान्यता देणारा भारत हा सर्वात शेवटचा देश होता. साहजिकच दक्षिण आफ्रिकेतील पहिल्या टी-२० वर्ल्डकपसाठी भारताने दुय्यम दर्जाचा संघ निवडला होता आणि त्याचं नेतृत्व सोपवलं होतं महेंद्रसिंग धोणीकडे. ही स्पर्धा १३ सप्टेंबर २००७ रोजी दक्षिण आफ्रिकेत होणार होती आणि ७ सप्टेंबर २००७ रोजी भारतीय टीम इंग्लंडमध्ये आपली शेवटची सातवी वन डे द्रविडच्या नेतृत्वाखाली खेळत होती. भारताने ही वन डे मालिका ४-३ अशी गमावली. या टीममध्ये खेळत असणार्या सचिन, द्रविड आणि गांगुलीला विश्रांती देण्यात आली. या टी-२० वर्ल्डकपपूर्वी कुणी जोगिंदर शर्माचं नाव तरी ऐकलं होतं का? कसं ऐकणार कारण त्यापूर्वी जोगिंदरची कामगिरी होती बांगलादेशविरुद्धच्या चार मॅचमध्ये ३५ रन्स आणि अवघी एक विकेट. पण याच जोगिंदरच्या हाती धोणीनं टी-२० वर्ल्डकपच्या पाकिस्तानविरुद्धच्या फायनलमधील ती शेवटची ओव्हर दिली आणि जोगिंदरने पाकिस्तानची शेवटची विकेट घेत तो वर्ल्डकप भारताला जिंकून दिला. तुम्हाला माहितीय का भारतासाठी लाखमोलाची ती शेवटची ओव्हर जोगिंदच्या क्रिकेट करिअरमधीलही शेवटची ओव्हर ठरली. त्यानंतर जोगिंदर कुठेच दिसला नाही की कोणत्याही टीममध्ये निवडलाही गेला नाही. जणू काही त्या वर्ल्डकपसाठी धोणीने त्याला घडवला होता. आणि धोणीच्या याच जादूई कामगिरीमुळे भारत वर्ल्डचॅम्प बनला.

धोणीने केवळ चांगल्या खेळाडूंच्या जीवावर यश मिळवलं असं नाही तर त्या यशात त्याचाही सिंहाचा वाटा आहे. श्रीलंकेविरुद्धची वन डेची फायनल आठवतेय ना? भारत धावांचा पाठलाग करत असताना सेहवाग पहिल्या ओव्हरमध्ये शून्यावर आऊट झाला होता. त्यानंतर सचिनही ८ रन्स काढून आऊट झाला. त्या स्पर्धेत युवराज तुफान फॉर्मात होता. तरीही धोणी त्याच्याआधी फायनलला बॅटिंगला आला आणि तुफानी नाबाद ९१ रन्सची विजयी खेळी केली. श्रीलंकेच्या कुलशेखराला शेवटच्या ओव्हरमध्ये खणखणीत सिक्सर ठोकत धोणीने वन डेच्या वर्ल्डकपवर भारताचं नाव कोरलं होतं. साधारणतः भारताच्या क्रिकेट इतिहासावर नजर टाकली की एखाद्या खेळाडूला कॅप्टन केलं की त्याच्या कामगिरीवर परिणाम व्हायचा. बॅटस्मन असेल की रन्स व्हायच्या नाहीत, बॉलर असेल तर विकेट मिळायच्या नाहीत. पण धोणीचं नेमकं उलटं. तो कॅप्टन होण्याआधी त्याच्या टेस्टचा रन अॅव्हरेज होतं ३३ आणि कॅप्टन झाल्यावर ५६… हेच वन डेतही. कॅप्टन होण्याआधी ४४ आणि कॅप्टन झाल्यानंतर ५६… इतकं काय बरेच आठवडे तो आयसीसीच्या वन डे बॅटिंग क्रमवारीत नंबर एकवर विक्रमी आठवडे तो होता. बॅटिंग सोबतच त्याचं विकेटकीपिंगही दृष्ट लागण्यासारखं होतं. एक परिपूर्ण क्रिकेटर आणि परिपूर्ण कॅप्टन…

अर्थात सगळं काही चांगलंच झालं असं नाही. इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलियात सलग ८ टेस्ट आपण हरलो. पण म्हणतात ना दृष्ट लागण्यासाठी तीट असतो तसं होतं. त्यानंतर मायदेशी आलेल्या ऑस्ट्रेलियाला भारताने ४-० असा व्हाईटवॉश दिला. ऑस्ट्रेलियाला व्हाईटवॉश देणारा दक्षिण आफ्रिका आणि पाकिस्ताननंतर भारत हा तिसरा देश ठरलाय. इतकंच कशाला धोणीने कॅप्टन्सी स्वीकाराल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाने भारतात एकूण ८ मॅच खेळल्यात. आणि या आठही मॅच भारताने जिंकल्यात. त्याही सलग. लक्षात घ्या एकही मॅच ड्रॉ नाही की पराभव नाही. फक्त आणि फक्त विजय! तेही कुणाविरुद्ध तर टेस्टक्रमवारीत नंबर एक असणार्या ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध. जगातील कोणत्याच कॅप्टनला इतकी शंभर टक्के विजयी कामगिरी करता आलेली नाही. याला तुम्ही नशीब म्हणाल का?

ऑस्ट्रेलियाविरुद्ध १२ विजयांसह सर्वाधिक विजय मिळवणार्या कॅप्टन्सच्या यादीत पहिल्या क्रमांकावर आहेत विंडीजचे क्लाईव्ह लॉईड. दुसर्या क्रमांकावर आहे ते ११ विजयांसह इंग्लंडचे माईक बेअर्ली आणि तिसर्या क्रमांकावर प्रत्येकी ८ विजयांसह आहेत डब्ल्यू. जी. ग्रेस आणि महेंद्रसिंग धोणी. धोणीचा विजयी धडाका पाहता लॉईड यांचा विक्रम नक्कीच धोक्यात आहे.

बरं केवळ या आकड्यांवर जाऊ नका, जेव्हा जेव्हा संधी मिळाली तेव्हा तेव्हा धोणीने आपल्यातील जादूई करिश्मा दाखवला. मला आठवतंय २००८ मध्ये जेव्हा तो कॅप्टन नव्हता तेव्हा दोनदा मॅचच्या आधी फक्त अर्धातास त्याला सांगण्यात आलं की तुला कॅप्टन्सी करायचीय आणि त्या दोन्ही वेळा हंगामी कॅप्टन म्हणून तो मैदानावर उतरला आणि टीमला चक्क जिंकून दिलं. आणि त्या दोन टीम होत्या दक्षिण आफ्रिका आणि इंग्लंड. माणूस म्हणूनही धोणी महान आहे. म्हणूनच त्याला टीम मॅन म्हणतात. साधं उदाहरण घ्या… ऑस्ट्रलियाविरुद्धच्या सीरिजमध्ये कॅप्टन अनिल कुंबळे जखमी झाल्यानंतर धोणीकडे दौर्यादरम्यान कॅप्टन्सी सोपवण्यात आली. धोणीने आपल्या जादूई करिश्म्याने दोन टेस्ट जिंकत भारताला ती सीरिज २-० अशी जिंकून दिली. ट्रॉफी देण्यासाठी जेव्हा धोणीला स्टेजवर बोलावलं तेव्हा त्यानं स्वतःहून कुंबळेला स्टेजवर बोलावलं. आयोजकांनाही जिथे कुंबळेचा विसर पडला होता तिथे धोणीतला टीममॅन मात्र जागा होता. टी-२० असो अथवा वन डे वर्ल्डकप… विजेतेपदानंतर जल्लोषात तुम्ही कधी धोणीला पुढेपुढे पाहिलंय का? ट्रॉफी उचलल्यानंतर ती संघ सहकार्यांकडे सोपवून हे महाशय आनंद शेअर करत असतात.

केवळ आनंदातच नाही. पराभवातही तो टीममॅन असतो. आयपीएलच्या पहिल्या हंगामात चेन्नईची टीम अटीतटीच्या मॅचमध्ये फायनल हरली होती. हातातोंडाशी आलेला विजयी घास गेल्यानंतर दुसरा तिसरा कॅप्टन असता तर त्याने आकांडतांडव केला असता, पण अवघ्या क्रिकेट जगताने पाहिलं त्या पराभवानंतरही धोणीने आपल्या चेन्नईच्या टीमसोबत भर मैदानात हर्डल केलं. पराभवातही मी तुमच्या पाठीशी आहे हेच जणू त्याला सांगायचं होतं. झालं त्यानंतर दोन वेळा त्याच्या टीमने धोणीला आयपीएलचं विजेतेपद जिंकून दिलं.

धोणीने भारतीय क्रिकेटला जर काही दिलं असेल तर तो म्हणजे जिंकण्याचा विश्वास. मी जिंकू शकतो, आपण जिंकू शकतो, भारत जिंकू शकतो हे धोणीने कृतीतून दाखवून दिलं. धोणीच्या हातात जादू आहे. जिंकण्याची जादू. टीम कोणतीही असो, टीमचा कॅप्टन धोणी असला की ती टीम जिंकलीच पाहिजे. याच कामगिरीच्या जोरावर धोणी सर्वकालिक सर्वश्रेष्ठ कॅप्टनच्या दिशेने वाटचाल करतोय. क्रिकेटसाठी जर कुणाला भारतरत्न द्यायचं झालं तर भारताला दोन वर्ल्डकप, चॅम्पियन ट्रॉफी, आशियाई कप जिंकून देणार्या धोणीला दिलं गेलं पाहिजे आणि हो वैयक्तिक वर्ल्ड रेकॉर्ड करणार्या सचिनच्याही आधी बरं का!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *